Кеше, 2025 жылдың 16 желтоқсанында, PSI (Public Services International) ұйымының денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек мәселелері бойынша отырысы өтті, оған әлемнің барлық аймақтарынан кәсіподақтар қатысты.

Қазақстан Республикасынан отырысқа «AQNIET» Кәсіподағының өкілдері қатысты. Кәсіподақ төрағасы Бақытжан Тәжібай күн тәртібінің негізгі мәселелерін талқылауда белсенділік танытты.

Қатысушылар көтерген негізгі тақырыптар мен мәселелер:

Денсаулық сақтаудың жекешелендірілуі. Көптеген елдерде жекешелендіру қызметкерлердің жұмысқа орналасу кепілдіктерінің төмендеуіне және медициналық көмектің коммерциялануына әкеп соғатын ауыр жағдай болып қалуда. Қатысушылар жекешелендіруге қарсы күресті күшейту және PSI тарапынан филиалдарды қолдауды кеңейту қажеттігін атап өтті.

Кәсіподақтардың ұйымдастырушылық әлеуеті. Кәсіподаққа қарсы заңдар мен практикалардың өсуі, сондай-ақ денсаулық сақтаудың және әлеуметтік күтімнің жеке секторындағы қызметкерлерді ұйымдастырудың қиындығы байқалады. PSI-дың кәсіподақ әлеуетін нығайту бағдарламаларын кеңейту маңыздылығы ерекше аталып өтілді.

Лайықты жұмыстың болмауы. Ұзақ жұмыс уақыты, уақытша келісімшарттар, төмен жалақы, жұмыс орындарындағы зорлық-зомбылықтың өсуі, әлеуметтік диалогқа немқұрайлы қарау және медицина қызметкерлеріне шабуылдар жүйелі мәселе ретінде аталып, үйлестірілген халықаралық әрекеттерді қажет етеді.

Персонал мен пациенттердің арақатынасы. Жаһандық кадр тапшылығы қауіпсіз емес жүктемелерге, көмек сапасының нашарлауына әкеп соғады және медициналық және әлеуметтік қызметкерлердің физикалық және психикалық денсаулығына теріс әсер етеді.

Еңбек қорғау және қауіпсіздік. Денсаулық сақтау секторындағы жұмыстың ерекшеліктері тірек-қимыл аппараты ауруларынан бастап ауыр психоәлеуметтік мәселелерге дейінгі жоғары кәсіби тәуекелдерді тудырады.

Медицина персоналының миграциясы. Қаржыландырудың жеткіліксіздігі, лайықты еңбек жағдайларының болмауы, қақтығыстар және климаттық дағдарыс медицина қызметкерлерінің миграциясын күшейтеді. Миграцияның түпкі себептерін жоятын жүйелі шешімдердің қажеттілігі ерекше аталып өтілді.

Мемлекеттік қаржыландыру және медициналық көмекке жалпыға ортақ қолжетімділік. COVID-19 пандемиясынан кейін денсаулық сақтауға мемлекеттік шығындардың қысқаруы медициналық көмекпен жалпыға ортақ қамтудың қол жеткізілуін әлсіретеді және кәсіподақтар тарапынан белсенді әрекеттерді қажет етеді.

Халықаралық күн тәртібінің қосымша мәселелері: цифрландырудың, жасанды интеллекттің және телемедицинаның еңбек құқықтарына әсері; мемлекеттік қызметтерге қысымның өсуі; одақтастармен, соның ішінде халықаралық медбикелер кеңесімен ынтымақтастықты нығайту; жастар кәсіподақ қозғалысын дамыту; PSI филиалдары арасында ынтымақтастықты үйлестіру; кәсіподақтардың ДДҰ, ХЕҰ, ЭЫДҰ жұмысындағы рөлін күшейту; халықаралық қаржы институттарының ықпалына қарсы тұру; денсаулық сақтаудың көпұлттық компаниялары аясындағы кәсіподақтардың өзара әрекеттестігі.

Қатысушылар халықаралық ынтымақтастықтың бүгінгі күні еңбек құқықтарын қорғауда және әділетті денсаулық сақтау жүйелерін қалыптастыруда шешуші рөл атқаратынын ерекше атап өтті.

«AQNIET» Кәсіподағы PSI-дың халықаралық жұмысына белсенді қатысуды жалғастыруда, Қазақстанның денсаулық сақтау және қоғамдық қызмет көрсету қызметкерлерінің мүдделерін жаһандық деңгейде ілгерілетуде.